{"id":59,"date":"2026-05-16T14:44:54","date_gmt":"2026-05-16T14:44:54","guid":{"rendered":"https:\/\/gatekeeper.com.pl\/?p=59"},"modified":"2026-06-08T09:55:31","modified_gmt":"2026-06-08T09:55:31","slug":"eurowizja-oczami-metalowca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gatekeeper.com.pl\/index.php\/2026\/05\/16\/eurowizja-oczami-metalowca\/","title":{"rendered":"Eurowizja dla ludzi, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce jej nienawidz\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Disco polo. Wszyscy nim gardz\u0105. Wszyscy je wy\u015bmiewaj\u0105. A potem przychodzi wesele, ognisko albo dowolna impreza, na kt\u00f3rej spotykaj\u0105 si\u0119 ludzie o skrajnie r\u00f3\u017cnych gustach muzycznych. Mijaj\u0105 dwie-trzy godziny, poziom alkoholu robi swoje i nagle okazuje si\u0119, \u017ce ka\u017cdy zna s\u0142owa. <\/p>\n\n\n\n

Z Eurowizj\u0105 jest podobnie.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy m\u00f3wi\u0105, \u017ce nie ogl\u0105daj\u0105. Wszyscy traktuj\u0105 j\u0105 niepowa\u017cnie. Wszyscy si\u0119 z niej \u015bmiej\u0105. A potem przychodzi maj i ci sami ludzie zaczepiaj\u0105 mnie z pytaniami: kto ma szans\u0119 wygra\u0107, kt\u00f3ra piosenka jest dobra, o co chodzi z tym dziwnym wyst\u0119pem, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie zosta\u0142 memem.<\/p>\n\n\n\n

Dalej b\u0119d\u0119 zamiennie pisa\u0107 skr\u00f3tem ESC<\/strong> \u2013 Eurovision Song Contest
innym skr\u00f3tem kt\u00f3ry mo\u017ce si\u0119 pojawia\u0107 b\u0119dzie EBU<\/strong> \u2013 European Brodcast Union \u2013 Euopejska Unia Nadawc\u00f3w Publicznych \u2013 czyli g\u0142\u00f3wny organizator konkursu piosenki Eurowizji<\/p>\n\n\n\n

Najzabawniejsze jest to w \u015brodowisku metalowym.<\/p>\n\n\n\n

Nazywam to efektem Lordi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy wychodzi na jaw, \u017ce moje zainteresowanie ESC nie jest ironiczne, \u017ce naprawd\u0119 \u015bledz\u0119 konkurs i potrafi\u0119 rozmawia\u0107 o nim bez wstydu, rozm\u00f3wcy zwykle przechodz\u0105 przez ten sam rytua\u0142. Najpierw lekki u\u015bmieszek. Potem standardowe: „stary, Eurowizja jest chujowa, jak ty to mo\u017cesz ogl\u0105da\u0107?”.<\/em> A chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej klasyczne wyznanie: „ale raz ogl\u0105da\u0142em, jak Lordi wygra\u0142o<\/a>„<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Gdybym dostawa\u0142 grosz za ka\u017cdym razem, kiedy to s\u0142ysz\u0119, mia\u0142bym ju\u017c na ca\u0142kiem przyzwoity zapas zapa\u0142ek. Mo\u017ce nawet na znicz.<\/p>\n\n\n\n

Problem polega na tym, \u017ce Lordi nie wygra\u0142o dlatego, \u017ce Eurowizja na chwil\u0119 przesta\u0142a by\u0107 Eurowizj\u0105. Wygra\u0142o w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce ni\u0105 by\u0142a. Bo ESC kocha przesad\u0119, teatralno\u015b\u0107, kostium, widowisko, przerysowanie i estetyczny nadmiar. To nie jest bug – to feature<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Gdyby kto\u015b my\u015bla\u0142, \u017ce Lordi to jaki\u015b fenomen na scenie metalowej, to u\u017cyj\u0119 z\u0142o\u015bliwego okre\u015blenia: Lordi to family freindly<\/em> wersja ameryka\u0144skiego GWAR<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

I tak, wiem. Gatekeeper\u2019a za\u0142o\u017cy\u0142em, \u017ceby pisa\u0107 o metalu i jego okolicach. Tymczasem pisz\u0119 o ESC. Tyle \u017ce im d\u0142u\u017cej s\u0142ucham muzyki, tym mniej wierz\u0119 w \u015bwi\u0119te granice gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jak s\u0142uchacz metalu sko\u0144czy\u0142 na Eurowizji<\/strong>?<\/h2>\n\n\n\n

W domu rodzinnym Eurowizja po prostu czasem lecia\u0142a. Jak kto\u015b ogl\u0105da\u0142, to ja te\u017c ogl\u0105da\u0142em. Bez wi\u0119kszego zaanga\u017cowania.<\/p>\n\n\n\n

Potem przysz\u0142y studia. Brak telewizora. Streaming praktycznie nie istnia\u0142. A cz\u0142owiek by\u0142 \u015bwi\u0119cie przekonany, \u017ce skoro w duszy gra metal, to nie ma czasu na jakie\u015b mainstreamowe<\/em> badziewie.<\/p>\n\n\n\n

A potem wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b gorszego \u2013 rozwin\u0105\u0142em si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Moi rodzice kolekcjonowali r\u00f3\u017cne gazetowe wydania z p\u0142ytami. Dzi\u0119ki temu mia\u0142em pod r\u0119k\u0105 muzyk\u0119 klasyczn\u0105, blues, jazz. Kiedy metal przestawa\u0142 by\u0107 jedynym j\u0119zykiem, kt\u00f3rym umia\u0142em my\u015ble\u0107 o muzyce, si\u0119gn\u0105\u0142em po te p\u0142yty, zacz\u0105\u0142em grzeba\u0107 dalej a Internet zrobi\u0142 reszt\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Awangarda. Muzyka Eksperymentalna. Noise. W pewnym momencie wpad\u0142em po uszy w rzeczy, kt\u00f3rych przeci\u0119tny s\u0142uchacz raczej nie nazwie nawet muzyk\u0105. Kompozycje budowane z ha\u0142asu, zgrzytu, przypadku, rozstrojonych instrument\u00f3w, d\u017awi\u0119k\u00f3w otoczenia, teorii bardziej przypominaj\u0105cych manifest polityczny ni\u017c rozmow\u0119 o sztuce. Trafia\u0142em na ludzi przekonanych, \u017ce klasyczna teoria muzyki to intelektualny skansen, a ca\u0142a ta akademicka konstrukcja oparta na harmonii, skali, zapisie nutowym i \u201epoprawnym\u201d rozumieniu melodii jest po prostu wi\u0119zieniem. Wed\u0142ug nich muzyka zosta\u0142a w kt\u00f3rym\u015b momencie historii wykastrowana, zamkni\u0119ta w estetycznym akwarium i sprowadzona do eleganckiego uk\u0142adania p\u00f3\u0142ton\u00f3w na pi\u0119ciolinii ku uciesze konserwatori\u00f3w i profesor\u00f3w. Niekt\u00f3rzy chcieli j\u0105 z tego wi\u0119zienia wyci\u0105gn\u0105\u0107. Inni chcieli to wi\u0119zienie po prostu wysadzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Tak, znam powody dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o (konserwatoria, pi\u0119ciolinie, akademie itd), ale nie b\u0119d\u0119 o tym pisa\u0107, bo to jest tekst o Eurowizji, a nie o historii przekazu medialnego czy muzyki w og\u00f3le.<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowo, troch\u0119 przypadkiem, trafi\u0142em na drugi biegun. Zacz\u0105\u0142em obraca\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 \u015brodowiska muzyki dawnej i tradycyjnej, a z czasem pracowa\u0107 przy festiwalu po\u015bwi\u0119conym takim brzmieniom. W \u017cyciu nie pozna\u0142em tylu ludzi z przero\u015bni\u0119tym ego. Ale by\u0142o to zderzenie z lud\u017ami, kt\u00f3rzy z kolei patrzyli na nowoczesn\u0105 kultur\u0119 muzyczn\u0105 z nie mniejsz\u0105 pogard\u0105 ni\u017c awangardowi radyka\u0142owie na akademick\u0105 klasyk\u0119. Tyle \u017ce ich argument by\u0142 odwrotny. Dla nich problemem nie by\u0142o to, \u017ce muzyka jest zbyt uporz\u0105dkowana, tylko \u017ce zosta\u0142a odci\u0119ta od swoich korzeni. Zanim akademicy zamkn\u0119li j\u0105 w systemach, zapisach i podr\u0119cznikach, by\u0142a czym\u015b \u017cywym \u2013 rytua\u0142em, wsp\u00f3lnot\u0105, praktyk\u0105 spo\u0142eczn\u0105, czym\u015b bardziej cielesnym i mniej sterylnym.<\/p>\n\n\n\n

I nagle znalaz\u0142em si\u0119 mi\u0119dzy dwoma obozami, kt\u00f3re teoretycznie powinny si\u0119 nienawidzi\u0107, a kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142y zaskakuj\u0105co podobnym j\u0119zykiem: \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne rozumienie muzyki jest zubo\u017cone, zbyt w\u0105skie i \u017ce to, co wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi uznaje za „normaln\u0105 muzyk\u0119”<\/em>, jest tylko cienkim wycinkiem znacznie wi\u0119kszego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce muzyka to nie tylko \u015bwi\u0119ta pi\u0119ciolinia i akademickie dogmaty \u2013 tylko technika, emocja, performance, kontekst powstania dzie\u0142a, opowie\u015b\u0107, wsp\u00f3lnota.<\/p>\n\n\n\n

Z takim baga\u017cem wr\u00f3ci\u0142em do Eurowizji. By\u0142 2014 rok, TVP og\u0142asza\u0142o wielkie otwarcie parasola, bo Polska wr\u00f3ci\u0142a na \u0142ono ESC, po przerwie spowodowan\u0105 przebud\u017cetowaniem pieni\u0119dzy na organizacj\u0119 Euro 2012.<\/p>\n\n\n\n

Kto wyst\u0119powa\u0142? Donatan i Cleo<\/strong> „My S\u0142owianie”.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119c plan by\u0142 prosty. Obejrze\u0107 dla beki. Po\u015bmia\u0107 si\u0119. Bo polska ju\u017c tradycyjnie si\u0119 kompromituje w ramach ESC. Tylko problem by\u0142 taki, \u017ce nie by\u0142o si\u0119 z czego po\u015bmia\u0107. Zobaczy\u0142em konkurs, kt\u00f3ry pod warstw\u0105 kiczu bywa zaskakuj\u0105co profesjonalny. Czasem wr\u0119cz imponuj\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam Eurowizj\u0119 2014 i moment, w kt\u00f3rym po raz pierwszy naprawd\u0119 usiad\u0142em pro\u015bciej w fotelu. Najpierw Vilija Mata\u010di\u016bnait\u0117<\/strong> z Litwy. Sam wyst\u0119p nie zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci spo\u0142eczno\u015bci ESC, ale wokalnie by\u0142o tam co\u015b, co natychmiast przyku\u0142o moj\u0105 uwag\u0119. Charakterystyczne frazy zahaczaj\u0105ce momentami o jazzow\u0105 manier\u0119, wymagaj\u0105ce precyzji i kontroli g\u0142osu, a jednocze\u015bnie ca\u0142y czas ruch sceniczny i taniec. I to wszystko bez dyszenia jak astmatyk pr\u00f3buj\u0105cy wdrapa\u0107 si\u0119 na czwarte pi\u0119tro bez windy. Ona ca\u0142y czas trzyma\u0142a oddech, trafia\u0142a w d\u017awi\u0119ki. To nie jest co\u015b, co robi si\u0119 przypadkiem po dw\u00f3ch lekcjach \u015bpiewu i pozytywnym komentarzu od babci, kt\u00f3ra zawsze powie, \u017ce wnuczek wygl\u0105da jak ksi\u0105\u017c\u0119 (z szcz\u0119k\u0105 Habsburga).<\/p>\n\n\n\n

\n