Brzmi to mo\u017ce troch\u0119 g\u0142upio, bo na Mysticu by\u0142em dopiero trzy razy. Z drugiej strony bilet na edycj\u0119 2027 ju\u017c kupiony, wi\u0119c najwyra\u017aniej proces zrastania si\u0119 z festiwalowym krajobrazem post\u0119puje prawid\u0142owo.<\/p>\n\n\n\n
Czy trzy edycje to du\u017co, czy ma\u0142o? Poj\u0119cia nie mam. Chyba jednak wystarczaj\u0105co, \u017cebym m\u00f3g\u0142 stan\u0105\u0107 gdzie\u015b pod \u015bcian\u0105 i, jak na prawdziwego oble\u015bnego gatekeepera przysta\u0142o, plu\u0107 ludziom pod nogi, mamrocz\u0105c, \u017ce kiedy\u015b to by\u0142o, a teraz Mystic to komercja, plastik i g\u00f3wno.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie \u201ekiedy\u015b\u201d oznacza w tym przypadku mniej wi\u0119cej trzy lata temu.<\/p>\n\n\n\n
Skoro jednak trzy powt\u00f3rzenia wystarcz\u0105, \u017ceby cz\u0142owiek zacz\u0105\u0142 nazywa\u0107 co\u015b tradycj\u0105, to moja wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co: kiedy jestem na Mystic Festival, zatrzymuj\u0119 si\u0119 przy stoisku Old Temple<\/a> i kupuj\u0119 kilka p\u0142yt.<\/p>\n\n\n\n Nie przychodz\u0119 z dok\u0142adn\u0105 list\u0105 ani przygotowanym planem zakupowym. Wiem tylko, \u017ce raczej nie odejd\u0119 z pustymi r\u0119kami. Nie mam natomiast poj\u0119cia, co dok\u0142adnie znajdzie si\u0119 p\u00f3\u017aniej w torbie.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie na tym polega ca\u0142a przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Zamiast przez godzin\u0119 przegl\u0105da\u0107 rekomendacje wygenerowane przez algorytm, mog\u0119 porozmawia\u0107 z cz\u0142owiekiem. Opowiedzie\u0107, czego ostatnio s\u0142ucham, jakiego rodzaju brudu szukam i na jaki poziom produkcyjnej piwnicy jestem aktualnie gotowy.<\/p>\n\n\n\n W\u0142a\u015bciciel Old Temple<\/a> bazuje na w\u0142asnej wiedzy i wyczuciu. S\u0142ucha, chwil\u0119 si\u0119 zastanawia, a potem wyci\u0105ga co\u015b, o czym wcze\u015bniej najcz\u0119\u015bciej nie mia\u0142em poj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n To jeden z niewielu sposob\u00f3w, \u017ceby naprawd\u0119 wyrwa\u0107 si\u0119 z muzycznej ba\u0144ki. Algorytmy \u015bwietnie radz\u0105 sobie z podsuwaniem kolejnych wariacji tego samego. Cz\u0142owiek mo\u017ce natomiast po\u0142o\u017cy\u0107 przed tob\u0105 p\u0142yt\u0119 i powiedzie\u0107: \u201eWe\u017a to\u201d. A p\u00f3\u017aniej okazuje si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie tego potrzebowa\u0142e\u015b, chocia\u017c pi\u0119\u0107 minut wcze\u015bniej nie zna\u0142e\u015b nawet nazwy zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Do tej pory na tym zwykle ko\u0144czy\u0142a si\u0119 historia. Wraca\u0142em z festiwalu, wrzuca\u0142em p\u0142yty do odtwarzacza i przez kolejne tygodnie sprawdza\u0142em, co w\u0142a\u015bciwie przywioz\u0142em ze sob\u0105 z Gda\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n Tym razem b\u0119dzie troch\u0119 inaczej.<\/p>\n\n\n\n Skoro dorobi\u0142em si\u0119 w\u0142asnego poletka w internetach, postanowi\u0142em nie ogranicza\u0107 si\u0119 do pochwalenia zakupami. Kilku p\u0142ytom znalezionym przy stoisku Old Temple<\/a> po\u015bwi\u0119c\u0119 osobne teksty.<\/p>\n\n\n\n Na pierwszy ogie\u0144 idzie Belial i kompilacja \u201eThe Invocation of Belial\u201d.<\/p>\n\n\n\n Gdy pr\u00f3buj\u0119 odkopa\u0107 z pami\u0119ci rozmow\u0119 o tej p\u0142ycie, wracaj\u0105 do mnie g\u0142\u00f3wnie pojedyncze has\u0142a: niemal legendarna kapela, Skandynawia, black metal, brudne, brzydkie i true.<\/p>\n\n\n\n Brzmia\u0142o obiecuj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n Potem jednak pad\u0142y s\u0142owa, kt\u00f3re natychmiast uruchomi\u0142y we mnie mechanizm obronny: kompilacja, dem\u00f3wki, materia\u0142y archiwalne.<\/p>\n\n\n\n Za pachol\u0119cia nauczy\u0142em si\u0119, \u017ce kiedy kto\u015b wr\u0119cza ci kaset\u0119 z wypiekami na twarzy i dr\u017c\u0105cymi d\u0142o\u0144mi, przekazuj\u0105c j\u0105 niemal jak relikwi\u0119, a nast\u0119pnie konspiracyjnym szeptem oznajmia, \u017ce to DEM\u00d3WKA, nale\u017cy zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Zwykle oznacza\u0142o to nagranie kapeli graj\u0105cej w piwnicy wy\u0142o\u017conej wyt\u0142oczkami po jajkach. Rol\u0119 studia pe\u0142ni\u0142 magnetofon typu jamnik ustawiony na taborecie, a za realizacj\u0119 d\u017awi\u0119ku odpowiada\u0142 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w odpowiednim momencie wciska\u0142 jednocze\u015bnie REC i PLAY.<\/p>\n\n\n\n Bardziej ekstremalnego lo-fi zrobi\u0107 si\u0119 chyba nie da\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Dla kronikarskiej sprawiedliwo\u015bci trzeba jednak doda\u0107, \u017ce z dala od internetu trudno by\u0142o wtedy zrozumie\u0107 kontekst i idee stoj\u0105ce za cz\u0119\u015bci\u0105 takich nagra\u0144. Burzum czy Darkthrone \u015bwiadomie wybiera\u0142y brzmienie podporz\u0105dkowane zasadzie IGTL, czyli \u201eim gorzej, tym lepiej\u201d. Tyle \u017ce jako m\u0142ody s\u0142uchacz nie zawsze potrafi\u0142em odr\u00f3\u017cni\u0107 artystyczny manifest od sytuacji, w kt\u00f3rej zesp\u00f3\u0142 po prostu nie umia\u0142 si\u0119 nagra\u0107.<\/p>\n\n\n\n Dlatego kiedy trzyma\u0142em w d\u0142oniach p\u0142yt\u0119 Belial i us\u0142ysza\u0142em, \u017ce w \u015brodku czekaj\u0105 na mnie dem\u00f3wki, w\u0142osy zje\u017cy\u0142y mi si\u0119 na g\u0142owie.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c zaraz.<\/p>\n\n\n\n Nie mam ju\u017c w\u0142os\u00f3w na g\u0142owie.<\/p>\n\n\n\n Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce wiecie, o co chodzi.<\/p>\n\n\n\n Pierwszym odruchem by\u0142o od\u0142o\u017cenie p\u0142yty na miejsce i powiedzenie, \u017ce jednak szukam czego\u015b innego. W\u0142a\u015bciciel Old Temple <\/a>z pewno\u015bci\u0105 znalaz\u0142by dla mnie kolejn\u0105 propozycj\u0119. Jestem o tym przekonany.<\/p>\n\n\n\n Wtedy jednak odezwa\u0142 si\u0119 wewn\u0119trzny g\u0142os rozs\u0105dku, co w moim przypadku zdarza si\u0119 rzadko i zwykle w najmniej odpowiednich momentach.<\/p>\n\n\n\n \u201eMoor, za ka\u017cdym razem, kiedy tu przychodzisz, wracasz do domu zadowolony. Mo\u017ce wi\u0119c tym razem przesta\u0144 kombinowa\u0107 i po prostu zaufaj cz\u0142owiekowi\u201d.<\/p>\n\n\n\n No dobrze.<\/p>\n\n\n\n Zaufa\u0142em.<\/p>\n\n\n\n I kupi\u0142em.<\/p>\n\n\n\n Gdy odpali\u0142em p\u0142yt\u0119, zrozumia\u0142em, jak wielka przepa\u015b\u0107 dzieli\u0142a fi\u0144ski Belial od wi\u0119kszo\u015bci polskich piwnicznych grajk\u00f3w z pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych.<\/p>\n\n\n\n Nie chodzi o to, \u017ce Finlandia p\u0142awi\u0142a si\u0119 wtedy w dobrobycie. Lata 1991\u20131993 by\u0142y dla niej okresem pot\u0119\u017cnej recesji. Tyle \u017ce by\u0142 to kryzys zachodniego pa\u0144stwa z dzia\u0142aj\u0105cymi instytucjami, rozwini\u0119t\u0105 edukacj\u0105 muzyczn\u0105 i zapleczem technicznym budowanym od dekad. M\u0142ody Fin mia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 zdoby\u0107 przyzwoity instrument, nauczy\u0107 si\u0119 na nim gra\u0107 i nagra\u0107 materia\u0142 w warunkach, w kt\u00f3rych s\u0142ycha\u0107 by\u0142o co\u015b wi\u0119cej ni\u017c sam fakt, \u017ce w pomieszczeniu przebywa perkusista.<\/p>\n\n\n\n W tym samym czasie Polska dopiero wygrzebywa\u0142a si\u0119 z komunizmu, hiperinflacji i gospodarczej prowizorki. Sprz\u0119t by\u0142 drogi, dost\u0119p do sensownego nagrywania ograniczony, a wiele m\u0142odych kapel dzia\u0142a\u0142o zgodnie z zasad\u0105: po\u017cycz gitar\u0119, znajd\u017a piwnic\u0119 i postaw jamnika na taborecie. Realizatorem zostawa\u0142 kolega, kt\u00f3ry umia\u0142 jednocze\u015bnie wcisn\u0105\u0107 REC i PLAY.<\/p>\n\n\n\n Fi\u0144ska dem\u00f3wka nie brzmia\u0142a wi\u0119c lepiej dlatego, \u017ce Finowie byli bardziej true. Brzmia\u0142a lepiej, bo nawet pogr\u0105\u017cona w kryzysie Finlandia pozostawa\u0142a cywilizacj\u0105 z gotowym zapleczem, podczas gdy my dopiero budowali\u015bmy je z przed\u0142u\u017cacza, wyt\u0142oczek po jajkach i dobrych ch\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n Zreszt\u0105 nie byli to go\u015bcie z pierwszej \u0142apanki. Pierwszy nak\u0142ad dem\u00f3wki \u201eThe Gods of the Pit\u201d liczy\u0142 500 kaset i rozszed\u0142 si\u0119 w ca\u0142o\u015bci. Jak na podziemny materia\u0142 z 1991 roku by\u0142 to wynik wystarczaj\u0105cy, \u017ceby Belial dorobi\u0142 si\u0119 kultowego statusu i doczeka\u0142 kolejnych wydawnictw. Wiarygodnych danych o sprzeda\u017cy p\u00f3\u017aniejszych EP-ek i album\u00f3w nie znalaz\u0142em, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 udawa\u0142 ksi\u0119gowego fi\u0144skiej sceny. Wiadomo natomiast, \u017ce Jarno Anttila, Jani Lehtosaari i Reima Kellokoski przewin\u0119li si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przez Impaled Nazarene, cho\u0107 w r\u00f3\u017cnych okresach dzia\u0142alno\u015bci zespo\u0142u. Belial nie by\u0142 wi\u0119c szkolnym projektem, kt\u00f3ry nagra\u0142 jedn\u0105 pr\u00f3b\u0119, zagra\u0142 dwa koncerty i znikn\u0105\u0142, gdy perkusi\u015bcie sko\u0144czy\u0142a si\u0119 zgoda rodzic\u00f3w na trzymanie zestawu w piwnicy. To byli muzycy mocno osadzeni w rodz\u0105cej si\u0119 scenie na black metalowej mapie finlandii.<\/p>\n\n\n\n Znowu nastuka\u0142em kilka stron tekstu, nie pisz\u0105c w\u0142a\u015bciwie nic o muzyce.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne, \u017ce wstaj\u0119 wcze\u015bnie rano.<\/p>\n\n\n\n Na tym w\u0142a\u015bnie polega profesjonalna publicystyka.<\/p>\n\n\n\n Dobrze, przejd\u017amy wreszcie do p\u0142yty.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego \u201eThe Invocation of Belial\u201d tak bardzo przypad\u0142o mi do gustu?<\/p>\n\n\n\n W zasadzie nie ma tu \u017cadnego wielkiego odkrycia. Gdy spojrze\u0107 dok\u0142adnie na list\u0119 utwor\u00f3w, dostajemy materia\u0142 nagrywany w r\u00f3\u017cnych warunkach, miejscach i momentach dzia\u0142alno\u015bci zespo\u0142u. Te same kompozycje potrafi\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 w kilku wersjach, a r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi czasami s\u0105 naprawd\u0119 niewielkie.<\/p>\n\n\n\n I chyba w\u0142a\u015bnie to urzek\u0142o mnie najbardziej.<\/p>\n\n\n\n Kiedy kupujemy p\u0142yt\u0119 albo odpalamy album w streamingu, najcz\u0119\u015bciej dostajemy gotow\u0105, zamkni\u0119t\u0105 wizj\u0119. Utwory s\u0105 skomponowane, nagrane, zmiksowane i ustawione w kolejno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 kto\u015b uzna\u0142 za ostateczn\u0105. Proces powstawania muzyki zostaje schowany. Widzimy efekt ko\u0144cowy, ale nie drog\u0119, kt\u00f3ra do niego prowadzi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Dopiero po latach, kiedy album dorobi si\u0119 statusu kultowego, pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne reedycje, wersje deluxe, nagrania z pr\u00f3b i odrzuty ze studia. Wtedy mo\u017cna sprawdzi\u0107, jak utwory wygl\u0105da\u0142y wcze\u015bniej, czego im brakowa\u0142o i co zmieni\u0142o si\u0119 pomi\u0119dzy pierwszym szkicem a ostatecznym nagraniem.<\/p>\n\n\n\n Na \u201eThe Invocation of Belial\u201d ca\u0142y ten proces dostajemy od razu.<\/p>\n\n\n\n Jeden kawa\u0142ek mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 jako nagranie z pr\u00f3by, wersja studyjna i zapis koncertowy. Czasami r\u00f3\u017cni si\u0119 brzmieniem, czasami tempem, czasami tylko drobnym szczeg\u00f3\u0142em, kt\u00f3ry dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi nie b\u0119dzie mia\u0142 \u017cadnego znaczenia.<\/p>\n\n\n\n Dla konesera gatunku jest to jednak kopalnia niuans\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Tak, w\u0142a\u015bnie nazwa\u0142em siebie koneserem. I wcale nie jest mi wstyd.<\/p>\n\n\n\n Bo kto normalny kupuje p\u0142yt\u0119 wydan\u0105 w nak\u0142adzie 500 egzemplarzy, zawieraj\u0105c\u0105 kilka wersji tych samych utwor\u00f3w nagranych ponad trzydzie\u015bci lat temu? Dla Taylor Swift albo Metalliki pi\u0119\u0107set sztuk to b\u0142\u0105d statystyczny. Tutaj jest to ca\u0142y nak\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n Widocznie w\u0142a\u015bnie dla takich ludzi powstaj\u0105 podobne wydawnictwa.<\/p>\n\n\n\n A dla Belialowych \u015bwir\u00f3w taka p\u0142yta to nie lada gratka. Sama wk\u0142adka jest rarytasem: archiwalne zdj\u0119cia, fragmenty zin\u00f3w, stare materia\u0142y prasowe i r\u0119cznie rysowane plakaty koncertowe.<\/p>\n\n\n\n To ma\u0142e archiwum sceny z czas\u00f3w, gdy wszystko robi\u0142o si\u0119 r\u0119cznie, informacje zdobywa\u0142o poczt\u0105, a koncertowy plakat wygl\u0105da\u0142 tak, jakby kto\u015b narysowa\u0142 go d\u0142ugopisem podczas matematyki.<\/p>\n\n\n\n Czyli, m\u00f3wi\u0105c g\u0142osem wujka, kt\u00f3ry przy weselnym stole w\u0142a\u015bnie od\u0142o\u017cy\u0142 widelec, poprawi\u0142 krawat i postanowi\u0142 wyja\u015bni\u0107 m\u0142odzie\u017cy \u017cycie:<\/p>\n\n\n\n GDY WSZYSTKO BY\u0141O LEPSZE, A METAL BARDZIEJ METALOWYYYYYYY.<\/p>\n\n\n\n Dobrze, wujek ju\u017c si\u0119 wygada\u0142. Mo\u017cemy wr\u00f3ci\u0107 do muzyki.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najlepszych przyk\u0142ad\u00f3w tego, jak dzia\u0142a \u201eThe Invocation of Belial\u201d, jest \u201eHypocrisy of the God\u2019s Sons\u201d, dost\u0119pne tutaj w dw\u00f3ch wersjach: koncertowej oraz pochodz\u0105cej z minialbumu \u201eWisdom of Darkness\u201d.<\/p>\n\n\n\n Wersja studyjna ko\u0144czy si\u0119 w spos\u00f3b do\u015b\u0107 nietypowy jak na blu\u017anierczy black metal z pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Po ca\u0142ym wcze\u015bniejszym \u0142omocie pojawia si\u0119 melodyjna, instrumentalna zagrywka gitarowa. Nie wybija z atmosfery utworu, ale jednocze\u015bnie nie jest do niej przyspawana na sta\u0142e. Gdyby wyj\u0105\u0107 j\u0105 z tego nagrania i wklei\u0107 do materia\u0142u zespo\u0142u reprezentuj\u0105cego zupe\u0142nie inny gatunek, prawdopodobnie r\u00f3wnie\u017c znalaz\u0142aby dla siebie miejsce.<\/p>\n\n\n\n To jeden z tych moment\u00f3w, kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce Belial nie ogranicza\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do sprawdzania, jak szybko mo\u017cna t\u0142uc w instrumenty, zanim co\u015b odpadnie.<\/p>\n\n\n\n Ale spokojnie.<\/p>\n\n\n\n JE\u015aLI, DZIECIAKI, NIE WIECIE, CO TO JEST METAL, TO WUJA ZARAZ SPROWADZI WAS NA ZIEMI\u0118.<\/p>\n\n\n\n Bo po tej melodyjnej zagrywce docieramy do zamykaj\u0105cego minialbum \u201eVoices Beyond\u201d. Utworu, kt\u00f3rego na ca\u0142ym \u201eThe Invocation of Belial\u201d dostajemy a\u017c pi\u0119\u0107 wersji.<\/p>\n\n\n\n Pi\u0119\u0107 ods\u0142on tego samego pi\u0119knego ok\u0142adania s\u0142uchacza \u0142opat\u0105.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie tutaj ta kompilacja pokazuje sw\u00f3j sens. Mo\u017cna prze\u015bledzi\u0107, jak jeden numer zmienia\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy pr\u00f3b\u0105, studiem i scen\u0105. Dla przypadkowego s\u0142uchacza b\u0119dzie to pi\u0119\u0107 podobnych nagra\u0144. Dla cz\u0142owieka, kt\u00f3ry naprawd\u0119 lubi grzeba\u0107 w takim materiale, ka\u017cda wersja ods\u0142ania troch\u0119 inny szczeg\u00f3\u0142: zmian\u0119 tempa, spos\u00f3b prowadzenia gitar, inne roz\u0142o\u017cenie akcent\u00f3w albo zwyczajnie r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy kontrolowanym studyjnym chaosem a koncertowym rozpierdolem.<\/p>\n\n\n\n![\"Ok\u0142adka](\"https:\/\/gatekeeper.com.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/belial-invocation-of-belial.jpg\")